สาหร่ายผมนาง

อรุณสวัสดิ์ตลาดเช้า

ตลาดเช้าที่จังหวัดปัตตานี มีของแปลกตาหลายอย่าง หนึ่งในนั้นฉันสะดุดตากับของกินอย่างหนึ่ง มีทั้งเป็นเส้น และแนมด้วยสีส้มคล้ายมะพร้าวอยู่ในถุงเดียวกัน ถามใครๆ จึงรู้ว่านี่คือ "สาหร่ายผมนาง"

"สาหร่ายผมนาง" หรือ สาหร่ายวุ้น นั้น เรียกกันสั้นๆว่า "สาย" ต้นพุ่มขนาดใหญ่ มีส่วนคล้ายรากเกาะกับหินหรือเปลือกหอย มองดูคล้ายเส้นผมปลิวอยู่ในน้ำ จึงมีชื่อว่า "สาหร่ายผมนาง" ชาวประมงต้องไปเก็บมาจากทะเล นำมาตากแห้งแล้วขายให้ไปเป็นอาหารของหอยเป๋าฮื้อ และโรงงานแปรรูปเป็นผงวุ้น อีกส่วนหนึ่งก็นำมาทำอาหารประเภทยำ แกงจืด ผัดก็ได้มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ป้องกันโรคได้ เช่น เ บาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคตับ โรคโลหิตจาง

คนสงขลาที่มาด้วยกัน เล่าให้ฟังว่า ยำสาหร่ายสูตรของเกาะยอนั้น เค้าจะเริ่มจากการนำสาหร่ายผมนาง ชนิดแห้งมาล้างน้ำเปล่า และนำไปตากแดด และตากน้ำค้างข้ามวันข้ามคืน แล้วล้างด้วยน้ำฝน ซึ่งจะทำให้เส้นของสาหร่ายเปลี่ยนจากสีดำเป็นสีขาวนุ่ม เส้นมีความกรอบ จากนั้น จึงนำคลุกเคล้าด้วยเครื่องปรุง คือ น้ำมะขามเปียก น้ำตาลปี๊บผสมกะปิ มะพร้าวคั่ว ถั่วคั่ว กุ้งแห้ง เกลือ และโรยหน้าซ้ำอีกครั้งด้วยพริกสด กุ้งแห้ง และมะพร้าวคั่ว

"สาหร่ายผมนาง" หรือ ยำสาย เป็นอาหารพื้นเมืองขึ้นชื่อของเมืองเกาะยอ จังหวัดสงขลา มากว่า 100 ปีแล้ว มิน่าล่ะ ฉันได้ยินเสียงคนสงขลาอุทานกันเมื่อเห็นของกินขึ้นชื่อพลัดถิ่นมาถึงปัตตานี "อยากกินหนัดๆ...ไปเกาะยอหล่าวหวา" "หรอยแรงๆ" ดังลั่นตลาดเช้าทีเดียว

(ตลาดเช้า : อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี)