สายน้ำแห่งความเพียร-ร้อยนิทรรศน์ยลรัตนโกสินทร์

บทความพิเศษ

สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ เชิญชวนคนไทยเข้าชมร้อยนิทรรศน์ยลรัตนโกสินทร์ ชุด "สายน้ำแห่งความเพียร" โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ตื่นตาตื่นใจกับเทคนิค Augmented Reality ใหม่ล่าสุดพร้อมฟังเพลง "พอเพียงเยี่ยงพ่อ" จากคณะนักร้องประสานเสียงโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัยซึ่งเป็นโรงเรียนเก่าแก่ก่อตั้งมาแล้วถึง 135 ปีได้รับรางวัลระดับนานาชาติมาแล้วมากมาย

"สายน้ำที่ยังคงไหลริน ก็เหมือนพ่อไม่สิ้นความตั้งใจ เหน็ดเหนื่อยไม่เคยพักผ่อน แดดจะร้อนแรงสักเพียงไหน พ่อก็ยังทนได้เพื่อพวกเรา คำสอนทุกคำที่พ่อให้มา พ่อศึกษาตรากตรำและทำเพื่อเรา อยู่กินแบบพอประมาณ พึ่งตนเองเพื่อจะแบ่งเบา ให้พวกเราพากเพียรประหยัดอดทน พอเพียงเยี่ยงพ่อ ขอเดินตามรอยพ่อสอน ทุกคำทุกตอนลูกจะจำคำพ่อไว้ เพราะพ่อรักลูกทุกคนดังดวงใจ ทุ่มเทแรงกาย เพื่อให้ลูกได้ดี ลูกหลานทุกคนขอรับคำว่าจะทำเพื่อชาติ เพื่อแผ่นดิน ให้ลูกหลานทุกคนมีความรู้ได้อยู่กิน บุญแผ่นดินที่มีพ่อผู้ปรีชา" เสียงเพลงที่เปล่งออกจากเด็กหญิงวัยแรกแย้มด้วยดวงหน้ายิ้มสดใส สวมชุดนักเรียนเสื้อขาวกระโปรงแดงได้อย่างพร้อมเพรียงกันตามจังหวะของเครื่องดนตรี ยืดตัวตรงพร้อมกับจังหวะยกแขนเป็นจังหวะเข้าทำนองเพลง

ในวันเปิดงานร้อยนิทรรศน์ยลรัตนโกสินทร์ชุดสายน้ำแห่งความเพียร เจ้าหน้าที่และอาคันตุกะผู้เข้าร่วมงานสวมชุดในโทนสีเหลืองซึ่งเป็นสีตรงกับวันพระราชสมภพของพระเจ้าอยู่หัว ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนาเป็นประธานในพิธีตัดริบบิ้นช่อกุหลาบสีเหลืองพร้อมด้วย ดร.จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร และ อิสรีย์ บงกชสิทธิ์ ทำหน้าที่พิธีกรในงาน ณ อาคารนิทรรศน์รัตนโกสินทร์ ถนนราชดำเนินกลาง กรุงเทพฯ ซึ่งจัดแสดงเมื่อปลายปีที่แล้ว

ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนาเชิญชวนคนไทยทั้งประเทศทำหน้าที่ตัวเองอย่างเต็มที่ ช่วยกันดูแลทรัพยากรของชาติ อย่าให้ป่าไม้ที่เป็นต้นน้ำถูกทำลาย เก็บไว้ให้ลูกหลานได้ใช้ต่อไป พระเจ้าอยู่หัวทรงงานหนักมาแล้ว 66 ปีถึงวันนี้พระองค์ท่านทรงมีพระชนมายุ 85 พรรษาแล้ว คนไทยทั้งประเทศช่วยกันสานต่อแนวทางความยั่งยืนของพระองค์ท่าน

ดร.จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ กล่าวว่า พระเจ้าอยู่หัวทรงปฏิบัติพระองค์ด้วยทรงยึดหลักเราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขของมหาชนชาวสยามมาตลอดระยะเวลาอันยาวนาน สอดคล้องกับการจัดงานนิทรรศการหมุนเวียนในครั้งนี้ และในฐานะที่ได้ทำงานรับใช้เบื้องพระยุคลบาทได้รับแรงบันดาลใจและแรงศรัทธาให้ดำเนินรอยตามเบื้องพระยุคลบาท

ธนา คชาไพร หัวหน้ากองโครงการธุรกิจ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์กล่าวรายงานความเป็นมาและวัตถุประสงค์การจัดงานครั้งนี้ นิทรรศการนี้จัดขึ้นในแนวคิด "การงานใด ยังไม่ถึงที่สุดด้วยความพยายาม การงานอันนั้นก็ไร้ผล" สะท้อนถึงงานสำคัญของพระเจ้าอยู่หัวการทำให้ประชาชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และหากปรารถนาที่จะให้งานการสำเร็จได้นั้นต้องประกอบด้วยกำลังกายที่สมบูรณ์ ปัญญาที่เฉียบแหลม และความเพียรที่บริสุทธิ์

คณะสื่อมวลชนและประชาชนได้เข้าชมงานตื่นตากับเทคนิค Augmented Reality และระบบอินเตอร์แอ็คทีฟ ที่ใช้ผ่านจอภาพยนตร์บนผนังโค้งในมุมมอง 180 องศา ด้วยเทคนิคมัลติมีเดียเสมือนอยู่ในสถานการณ์จริง และร่วมเรียนรู้ 4,000 โครงการจาก 64 ปี แห่งการทรงงานของพ่อหลวง การจัดแสดงครั้งนี้จะทำให้ผู้ชมได้เรียนรู้พระราชกรณียกิจด้านน้ำอย่างบูรณาการ เกิดความเข้าใจและสามารถเชื่อมโยงกับโครงการต่างๆ เห็นการบริหารจัดการน้ำที่ครบถ้วน อย่างแท้จริง สะท้อนให้เห็นว่า "แม้ทรงเป็นกษัตริย์ ก็มิได้ทรงงานด้วยความราบรื่น" ซึ่งพิสูจน์ว่าพระองค์ทรงมีพระวิริยภาพที่ควรแก่การน้อมนำไปเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิตของเรา

เนื้อหาของนิทรรศการแบ่งเป็น 3 ส่วนประกอบด้วย ส่วนที่ 1 น้ำคือชีวิต นำเสนอผ่านงานวีดีทัศน์ใน 4 ประเด็นทำให้เรารู้จักความสำคัญของน้ำต่อทุกชีวิต หลักสำคัญต้องมีน้ำ น้ำบริโภค น้ำใช้ น้ำเพื่อการเพาะปลูก โดยเฉพาะเกษตรกรรมคืออาชีพหลักของคนไทย น้ำคือหัวใจของเกษตรกรรม พบว่าปัญหาน้ำมาก น้ำหมดเป็นสาเหตุหนึ่งของความยากจน

ส่วนที่ 2 หลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ทรงงานไปทั่วทุกพื้นที่ประเทศไทยด้วยความเพียรโดยไม่มีพื้นที่ใดในประเทศไทยที่พระองค์ไม่เคยย่างพระบาทไปถึง และแม้จะเป็นพระราชาก็มิได้ทรงงานได้ราบรื่นเสมอไป แต่จะมีปัญหาและอุปสรรคมากมายเพียงใด พระองค์ก็ทรงไม่ท้อถอย และพิสูจน์ว่า ความเพียรพยายามนั้นสำคัญเพียงใด

ส่วนที่ 3 บทพิสูจน์ความเพียรบริสุทธิ์กับ 64 ปีที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงงานกับโครงการต่างๆถึง 4,000กว่าโครงการ และเกี่ยวกับการจัดการน้ำในปริมาณมาก เพื่อให้ผู้ชมได้รู้สึกถึงพระวิริยภาพในการจัดการน้ำของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยความตั้งใจมุ่งมั่นของพระองค์ที่จะทำเพื่อประชาชน อีกทั้งยังเห็นผลสำเร็จในรูปแบบต่างๆที่ประชาชนได้รับผ่านการสัมภาษณ์ผ่านผลผลิตที่อุดมสมบูรณ์

นิทรรศการส่วนที่ 1 น้ำคือชีวิต น้ำเป็นสิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีพของมนุษย์และเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกชีวิตบนโลก ดังที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระราชดำรัสไว้ว่า น้ำคือชีวิต ดังนั้น ในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 85 พรรษา ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว น้ำคือชีวิตใน 4 ประเด็นสำคัญ 1. คุณรู้จักน้ำแค่ไหนและน้ำสำคัญกับคุณอย่างไร 2. หลักสำคัญต้องมีน้ำ น้ำบริโภค น้ำใช้ น้ำเพื่อการเพาะปลูก เพราะชีวิตอยู่ที่นั่น ถ้ามีน้ำคนอยู่ได้ ถ้าไม่มีน้ำคนอยู่ไม่ได้ ไม่มีไฟฟ้าคนอยู่ได้ แต่ถ้ามีไฟฟ้าไม่มีน้ำคนอยู่ไม่ได้ 3. เกษตรกรรมคืออาชีพหลักของคนไทย ชีวิตเกษตรกรขึ้นอยู่กับน้ำ น้ำคือหัวใจของเกษตรกรรม 4. "เมื่อมีฝนก็มีมากเกินพอ จนเกิดปัญหาน้ำท่วม เมื่อหมดฝนก็เกิดปัญหาภัยแล้งตามมา นี่จึงเป็นสาเหตุหนึ่งของความยากจนของประชาชน"

นิทรรศการส่วนที่ 2 หลักการทรงงาน "แม้เป็นพระราชาก็ยังต้องข้ามฝ่าอุปสรรคทั้งเล็กใหญ่" แม้จะเป็นพระเจ้าอยู่หัวก็มิได้ทรงงานด้วยความราบรื่น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงฝ่าฟันอุปสรรคนานัปการบุกป่าฝ่าดง ใช้ปัญญาและความเพียรในการวางรากฐานโครงการต่างๆทั่วประเทศ เพื่อหวังประโยชน์สุขให้เกิดแก่พสกนิกรของพระองค์โดยมิทรงคำนึงถึงความเหน็ดเหนื่อยและอุปสรรคที่ขวางกั้นในการจัดแสดงจะทำให้ผู้ชมได้เรียนรู้พระราชกรณียกิจด้านน้ำอย่างบูรณาการ เกิดความเข้าใจและสามารถเชื่อมโยงกับโครงการต่างๆ เห็นการบริหารจัดการน้ำที่ครบถ้วน "จากเหนือจรดใต้ จากภูเขาถึงทะเล" มีห้องฉายภาพยนตร์สั้นเรื่อง "ความศรัทธาที่มาแห่งความเพียร" บนผนังโค้ง 3 จอติดกัน ภาพยนตร์สั้นเรื่องนี้มุ่งเน้นให้ผู้ชมได้เข้าถึงคำว่าศรัทธา ความเพียร โดยมีพระเจ้าอยู่หัวทรงเป็นแบบอย่างที่ทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการใช้ความเพียรในการดำเนินชีวิต

ไม่มีพื้นที่ใดในประเทศไทยที่พระองค์ไม่เคยย่างพระบาทไปถึง เป็นการนำเสนอให้เห็นการทรงงานของพระเจ้าอยู่หัวในพื้นที่ต่างๆทั่วประเทศไทย และนำเสนอให้เห็นอุปกรณ์ที่ท่านใช้ทรงงาน แผนที่ กล้องถ่ายรูปจำลอง ดินสอจำลอง "ที่ของข้าพเจ้าในโลกนี้คือการได้อยู่ท่ามกลางประชาชนของข้าพเจ้านั่นคือคนไทยทั้งประเทศ" "ไม่มีพื้นที่ใดในประเทศไทยที่พระองค์ไม่เคยย่างพระบาทไปถึง" "ข้าพเจ้าเป็นเพียงทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศไทย"" ข้าพเจ้าไม่มีแบบข้าพเจ้าเพียงแต่รู้ว่าจะต้องทำอย่างไร"

ความศรัทธาที่มาแห่งความเพียร นำเสนอให้เห็นถึงความเพียรของพระเจ้าอยู่หัว ผ่านการทรงงานโครงการต่างๆมากมายและงานสำคัญของพระเจ้าอยู่หัวคือการทำให้ประชาชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น "การจัดการน้ำ" เป็นตัวอย่างสำคัญที่ทำให้เห็นว่า แม้จะมีปัญหาและอุปสรรคมากมายเพียงใด พระองค์ก็ทรงไม่ท้อถอยและพิสูจน์ว่าความเพียรพยายามนั้นสำคัญเพียงใด

นิทรรศการส่วนที่ 3 กำลังกาย ปัญญา และความเพียร ประกอบด้วย จากหยาดฝนหยดแรก สู่สายน้ำอันยิ่งใหญ่ เพื่อให้ผู้ชมเห็นความเพียรของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ชัดเจนโดยผ่านงานกราฟฟิคบอร์ดและงานวีดีทัศน์ที่นำเสนอโครงการด้านบริหารจัดการน้ำที่พระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างต่อเนื่อง โครงการที่โดดเด่นแสดงให้เห็นเรื่องความเพียรทั้งด้านเวลาและอุปสรรคอย่างเด่นชัดจำนวน 16 โครงการ อีกทั้งยังให้เห็นถึงความสำเร็จจากที่พระองค์ทรงใช้ความเพียร ทุ่มเททรงงานมาด้วยสติปัญญา กำลังพระวรกายและพระวิริยภาพของพระองค์ ผ่านความสำเร็จที่ประชาชนได้รับจากโครงการต่างๆทั่วประเทศ ผ่านการจัดแสดงด้วยวีดีทัศน์สัมภาษณ์บุคคล ผ่านผลผลิตที่งอกงามและภาพที่แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์

โครงการด้านบริหารจัดการน้ำที่พระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างต่อเนื่อง โครงการที่โดดเด่นแสดงให้เห็นเรื่องความเพียรทั้งด้านเวลาและอุปสรรคอย่างเด่นชัดจำนวน 16 โครงการ 1 ฝนหลวง 14 ปีที่ทรงอดทนรอคอยฝนหลวงหยดแรก 2 อ่างเก็บน้ำเขาเต่า ปฐมบทแห่งสายน้ำ 3 โครงการหลวง เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา 4 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ ต้นทางคือฝาย ปลายทางคือองค์ความรู้ 5 แควน้อยบำรุงแดน ทรงติดตามตลอด 6 ลุ่มน้ำปากพนัง ปากพนัง แยกน้ำรวมคน 7 บึงมักกะสัน 8 โครงการระบายน้ำพรุบาเจาะ สงครามกับตัวยึกยือที่เชิงคีรี 9 เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ อย่าให้ราษฏรเขาเดือดร้อน 10 แหลมผักเบี้ย :ห่วงใยปัญหาสิ่งแวดล้อม 11 ลำพะยัง เส้นทางทรงงานที่ยากลำบาก 12 ลุ่มน้ำก่ำ ทรงงานทุกที่ 13 เขื่อนขุนด่านปรากการชล พระอัจฉริยภาพด้านการชลประทาน 14 คลองลัดโพธิ์ หาทางลัดให้น้ำ 15 โครงการแก้มลิงทุ่งมะขามหย่อง พระเมตตาไหลหลั่งไม่สิ้นสุด 16 โครงการแก้มลิงหนองใหญ่ แก้ปัญหาอย่างรวดเร็วทันการณ์

"เคยทรงเหนื่อยทรงท้อบ้างหรือไม่" นำเสนอโครงการต่างๆ เกี่ยวกับการจัดการน้ำในปริมาณมาก เพื่อให้ผู้ชมได้รู้สึกถึงพระวิริยภาพในการจัดการน้ำของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยความตั้งพระราชหฤทัยมุ่งมั่นของพระองค์ที่จะทำเพื่อประชาชน ทั้งยังเห็นผลสำเร็จในรูปแบบต่างๆ ที่ประชาชนได้รับ ผ่านการสัมภาษณ์ผ่านผลผลิตที่อุดมสมบูรณ์

โครงการพระราชดำริกว่า 4,000 โครงการจาก 64 ปีแห่งการทรงงาน ผนังนี้แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จจากที่พระองค์ทรงใช้ความเพียร ทุ่มเททรงงานมาด้วยสติปัญญา กำลังพระวรกายและพระวิริยภาพของพระองค์ ผ่านความสำเร็จที่ประชาชนได้รับจากโครงการต่างๆทั่วประเทศ ผ่านการจัดแสดงด้วยวีดีทัศน์สัมภาษณ์บุคคล ผ่านผลผลิตที่งอกงาม และภาพที่แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ ผู้ชมนิทรรศการจบครบเพื่อเป็นการกระตุ้นเตือนและให้แรงบันดาลใจว่าถึงเวลาแล้วที่เราทุกคนต้องใช้ความเพียรของเราในการแก้ปัญหาของตนเอง ปัญหาสังคม ปัญหาของประเทศชาติแม้พระองค์จะทรงดำรงตำแหน่งสูงสุดถึงพระมหากษัตริย์ แต่ก็ยังทรงต้องใช้ความเพียร

"ขอจงมีความเพียรที่บริสุทธิ์ ปัญญาที่เฉียบแหลม กำลังกายที่สมบูรณ์" กิจกรรมการ์ดแห่งความเพียร เพื่อให้ผู้ชมได้เขียนการ์ดเพื่อเฉลิมพระเกียรติในหลวง หรือตอบตัวเองว่า เรามีความเพียรแล้วหรือยัง เพื่อเป็นการกระตุ้นเตือนและก่อให้เกิดแรงบันดาลใจว่า ถึงเวลาแล้วที่เราทุกคนต้องใช้ความเพียร ของเราในการแก้ไขปัญหาของตนเอง ปัญหาของสังคม ปัญหาของประเทศชาติ แม้พระองค์จะทรงดำรงตำแหน่งสูงสุดเป็นถึงพระมหากษัตริย์แต่ก็ยังทรงต้องใช้ความเพียร เราในฐานะสามัญชนคนธรรมดา ได้ใช้ความเพียร ในการแก้ไขปัญหามากน้อยเพียงใด?

นอกจากนี้ในช่วงค่ำคืนเทศกาลวันพ่อยังมีการแสดงโขนศาลาเฉลิมกรุงตอนเกิดทศกัณฐ์ เกิดหนุมาน เกิดพระราม เกิดนางสีดา ฉัตรแก้วร่มเกล้า เกิดมัจฉานุ เกิดอสุรผัด เกิดพระมงกุฎ พระลบ พระรามพบลูก รวมทั้งยังมีการแสดงดนตรีของเยาวชน นักเรียน ดนตรีร่วมสมัย ละครศาลาเฉลิมกรุง พระมหาชนก

พระองค์จะทรงเหนื่อยหรือท้อแท้บ้างหรือไม่ ใครจะรู้บ้าง คำตอบทั้งหมดนี้อยู่ภายในงานที่คนไทยจะได้ซึมซับและชื่นชมพระอัจฉริยภาพของการจัดการน้ำในรูปแบบต่างๆได้จากสายน้ำแห่งความเพียร...

เหนือฟ้ายังมีฟ้า เหนือราชามีองค์ราชันย์ ผู้อดทนทุ่มเทบากบั่น เติมความฝันในแผ่นดินขวานทอง เหนือดินทั่วถิ่นไปถึง พ่อคือที่พึ่งของไทยทั้งผอง ให้รักใคร่สามัคคีปรองดอง เดินตามครรลองของความพอเพียง เหนือใต้ออกตกคือมรดกแห่งความสามัคคี คนไทยเป็นไทวันนี้ กินดีอยู่ดีมีชื่อเสียง เหนือสิ่งอื่นใดในหล้า มิอาจสรรหาถ้อยคำร้อยเรียง เทียบได้น้ำพระทัยหล่อเลี้ยงพสกนิกรให้อยู่เย็นเป็นสุข ทรงพระเจริญ อยู่ยิ่งยืนนาน ทรงพระเกษมสำราญ ตลอดกาล ตลอดไป...