คุณเคยไปญี่ปุ่นไหม

เที่ยวถนน ท่องตลาด

 คนรอบข้างที่เป็นนักเที่ยวเคยไปญี่ปุ่นมาแล้วเป็นส่วนมาก เคยไปดูซากุระบ้าง ไปดูกำแพงหิมะ ฯลฯ บางคนที่รู้จักกัน ไปครั้งแรกแล้วติดใจ ไปซ้ำทุกปี บางปีไป ๒ - ๓ ครั้ง บางคนบอกว่า "ไปทุกปีเป็นประจำ" คนไปติดใจอะไรที่ญี่ปุ่น ชอบอาหารญี่ปุ่น ชอบพิพิธภัณฑ์ราเม็ง ชอบดอกไม้สวยๆ ไปไหนมาไหนง่ายดี มีรถไฟถึง ฯลฯ

สิ่งที่ประเทศและสังคมญี่ปุ่นทำเพื่อตนเอง แล้วกลับเป็นจุดแข็งสำหรับก้าวไปข้างหน้าคือ ไม่ทิ้งอดีต และไม่ละเลยวัฒนธรรมของตนเอง ในญี่ปุ่น ความเป็นญี่ปุ่นมีชีวิตชีวามีพลังเคียงคู่ไปกับเทคโนโลยี ก่อให้เกิดทั้งนวัตกรรม และงานสร้างสรรค์สารพัดสารพัน งานสร้างสรรค์จำนวนมากไม่ได้ยิ่งใหญ่ท้าโลก แต่เป็นสิ่งที่ทำขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับชีวิตประจำวันของตนเองนั่นเอง

ในเกียวโต ที่ติดใจมากในพระราชวังเดิมคือฉากในวังที่จัดตั้งหุ่นพร้อมคำบรรยายเหตุการณ์ประจำวัน ทำให้คนรุ่นปัจจุบันได้รู้ประเพณีเก่า โดยที่ไม่มีใคร "มั่ว" ได้ 

เมื่อจะสร้างภาพยนตร์ย้อนยุค พื้นที่บางแห่งก็ได้รับการดูแลไว้ดังเดิม ตัวอย่างที่นำมาให้ดูคราวนี้คือ ย่านนากามาชิ ที่เมืองคานาซาวะ เมืองเล็กๆ ทางฝั่งตะวันตกของประเทศ ย่านนี้ตั้งอยู่ในระยะแค่เดินตรอกเข้าไปข้างหลังอาคารร้านค้าอันคึกคักของย่านโครินโบะ เท่านั้นเอง แต่ไม่มีความเป็น "หลังตึก" แต่ประการใด บรรยากาศตรงนั้นสงบเงียบ อาคารที่อยู่อาศัยเป็นระเบียบเรียบร้อย ทางเดินสะอาดสะอ้าน เปิดให้นักท่องเที่ยวทั้งไทยและเทศเดินเล่นและถ่ายภาพไปได้เรื่อยๆ ตลอดทาง ตั้งต้นตั้งแต่ร้านค้าในบ้านที่เป็นแหล่งขายสินค้าเซรามิคส่งออกไปต่างประเทศมาแต่โบราณ แต่ทุกวันนี้ก็ยังไม่หยุดพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ใช้ได้ในชีวิตสมัยใหม่

ธารน้ำไหลผ่านมองไม่ออกว่าใสเพียงใดแต่ที่แน่ๆ คือไม่มีกลิ่น อาคารหลังหนึ่งตั้งชื่อว่า Rest House ที่ในญี่ปุ่นนี้หมายถึงที่ที่นักท่องเที่ยวจะเข้าไปนั่งพัก สอบถามข้อมูล ตลอดจนเข้าห้องน้ำที่สะอาดสะอ้านได้อย่างสบายๆ ยิ่งหน้าร้อนได้รับแอร์เย็นฉ่ำจนไม่อยากออกไปเดินต่อเลยทีเดียว

บ้านซามูไรของสกุลโนมูระได้รับการบูรณะไว้อย่างดี และเปิดให้ชมโดยเก็บค่าบำรุงร้อยกว่าบาท (ผู้ใหญ่ ๕๐๐ เยน นักเรียนมัธยม ๔๐๐ เยน นักเรียนชั้นประถมและมัธยมต้น ๒๕๐ เยน เทียบราคา ๑๐๐ เยนเท่ากับ ๔๐ บาท) นักท่องเที่ยวได้เห็นภายในอาคาร และสวนแบบญี่ปุ่นที่จำลองธรรมชาติของภูเขา ธารน้ำ และน้ำตกมาไว้ในพื้นที่เล็กกะทัดรัด เอกสารบอกว่าในสวนนั้นมีต้นไม้อายุ ๔๐๐ ปีด้วย วัฒนธรรมและประเพณีต่างๆในญี่ปุ่น เหมือนรากและลำต้นของต้นไม้ใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นซากุระหรือไม้อื่นใด มั่นคงและยืนยาวข้ามกาลเวลา สามารถแผ่กิ่งก้านสาขา ออกใบ ออกดอกงดงาม เมื่อใดๆ ก็คงเป็นต้นไม้เดิม ไม่แปรเปลี่ยนดังเช่นไม้ล้มลุกไร้รากแก้วทั้งหลาย

คนไปเที่ยวญี่ปุ่นบ่อยๆ หลายคนอยู่ในฐานะที่ "ทำอะไร" ให้กับประเทศไทยในบางย่าน บางจังหวัดได้ ขอถามผู้มีบารมี มีอำนาจ มีโอกาสสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้--

"เคยไปญี่ปุ่นไหมคะ" มั่นใจเต็มร้อยว่า ท่านเหล่านั้นจะตอบว่า

​ "เคย"

คำถามที่อยากถามตามมาคือ "เคยเห็นแล้ว คิดจะลงมือทำอะไรในบ้านเรา (ให้มีอะไรที่ตนเองและผู้อื่นจะเอ่ยว่าชอบ) บ้างไหมคะ"