ความรักกับชีวิตคู่

"เนื้อใน" ภาพยนตร์ ศิลปะ และวรรณกรรม

หลังจากดูภาพยนตร์เรื่อง The Lobster คำถามหนึ่งก็วนเวียนอยู่ในใจ ไม่มีคำตอบใดชัดเจนเป็นหนึ่งเดียว เหตุใดมนุษย์จึงใช้ชีวิตคู่ อย่างโรแมนติค ซึ่งคงไม่มีใครเถียง

ชีวิตคู่เริ่มต้นด้วยความรัก แต่เราไม่ปฏิเสธอีกเช่นกัน ลำพังความรัก ไม่อาจทำให้ชีวิตคู่ยั่งยืน และหากกล่าวอย่างถึงที่สุด เพียงความรักไม่อาจนำความสัมพันธ์ไปสู่การร่วมชีวิตด้วยซ้ำ เพื่อดำรงเผ่าพันธุ์มนุษย์ (มีลูก) หรืออาจเพราะกลัวความโดดเดี่ยว กลัวว่าจะแก่เพียงลำพัง ตายโดยไร้คนจดจำ หรือเพราะที่แท้ คนที่เรารักก็คือตัวเอง เรามีคู่เพราะว่ามันดีกว่าสำหรับเรา ไม่ใช่สำหรับเขา(เธอ) ไม่มีคำตอบสำเร็จรูป

ฉันมั่นใจว่าไม่มีใครตอบตรงกัน ฉันเอง หากให้ตอบอย่างซื่อตรง ก็มีหลายเหตุผลรวมกัน ทั้งมีบางเวลา ที่ฉันรู้สึก-อยู่คนเดียวก็เป็นความสุขชนิดหนึ่ง หากตัดความกลัวทั้งปวงออกไป หากเรากล้าเผชิญทุกสิ่งโดยลำพัง ชีวิตเดี่ยวน่าจะเบาสบาย สงบงามกว่า

หลายช่วงในชีวิต ที่ฉันรู้สึกถึงความโรแมนติคขณะเดียวดาย เป็นช่วงเวลาสั้นๆ ที่หากฉันสามารถรักษาความเข้มแข็งเช่นนั้นไว้ตลอดกาล ฉันก็อาจไม่ต้องการคู่ชีวิตเลย ฉันไม่แกร่งพอที่จะใช้ชีวิตคนเดียว นี่อาจเป็นภาพร่างของคำตอบ

เราอยู่ในโลกปัจจุบัน ซึ่งมีสิทธิ์เลือก จะโสด หรือมีคู่ จะมีชู้ทางใจ มีกิ๊ก มีความสัมพันธ์แบบไม่ผูกมัด อีกทั้งโลกเปิดกว้าง และยอมรับ หากคุณจะรักคนเพศเดียวกัน ใน The Lobster ต่างออกไป

The Lobster เป็นโลกอนาคตแบบดิสโทเปีย ทุกคนต้องใช้ชีวิตคู่ คนโสดต้องหาคู่ให้ได้ภายใน ๔๕ วัน โดยจะถูกจัดให้พักใน The Hotel ซึ่งรวบรวมคนโสดไว้ด้วยกัน หากหาคู่ไม่ได้ในเวลาที่กำหนด พวกเขาจะถูกกลายร่างเป็นสัตว์ เดวิดเดินทางสู่ The Hotel

เมื่อชีวิตคู่ผ่านไป ๑๒ ปี ภรรยาหมดรักเขา และพบรักกับผู้ชายคนอื่น ก่อนเดวิดออกจากบ้าน เขาถามภรรยาว่า ผู้ชายคนใหม่สายตาสั้นหรือเปล่า ภรรยาของเขาตอบว่าสั้น ใน The Lobster คู่รักต้องมีบางสิ่งที่เหมือนกัน เช่น เดินขากะเผลกเหมือนกัน สายตาสั้นเหมือนกัน เลือดกำเดาไหลโดยไม่มีสาเหตุเหมือนกัน หรือใจคอโหดเหี้ยมเหมือนกัน

ภาพยนตร์ไม่ได้บอกเหตุผล เช่นเดียวกับอีกหลายประเด็น ที่ดูแปลกอย่างจงใจจะเสียดสีสังคมปัจจุบัน The Lobster คือสังคมอำนาจนิยมอย่างสุดขั้ว อีกทั้งกำหนดบรรทัดฐานทุกอย่างชัดเจนราวกับมีเพียงขาวกับดำ ไม่มีสีเทา ไม่มีตรงกลาง

เดวิดถูกสัมภาษณ์ก่อนเข้าพักใน The Hotel ว่าเขารักคนต่างเพศหรือเพศเดียวกัน ตอนเรียนมหาวิทยาลัยเดวิดเคยมีความสัมพันธ์กับเพศเดียวกัน เขาจึงถามผู้สัมภาษณ์ว่า ถ้าเป็นไบเซ็กชวลได้หรือไม่ คำตอบคือไม่ได้ เดวิดจึงต้องเลือกรักคนต่างเพศ ซึ่งเป็นตัวเลือกที่มีความน่าจะเป็นมากกว่า

The Hotel ไม่อนุญาตให้ใช้ข้าวของส่วนตัว The Hotel เตรียมทุกอย่างไว้ให้หมด เดวิดใส่รองเท้าเบอร์ ๔๔.๕ เจ้าหน้าที่บอกว่าไม่มี ต้องเลือกระหว่าง ๔๔ กับ ๔๕ แน่นอน เดวิดเลือก ๔๕ หลวมดีกว่าคับ นั่นอาจหมายถึง ณ ที่แห่งนี้ ไม่มีคำว่าตรงกลาง ไม่มีการยืดหยุ่น ผ่อนปรน และอาจหมายความว่า ไม่มีใครเกิดมาเพื่อเหมาะเจาะกับคุณจริงๆหรอก มีแต่คนที่คุณตัดสินใจเลือกเท่านั้น

หากไม่มีคู่ คุณก็ต้องกลายเป็นสัตว์ ซึ่งเดวิดเลือก Lobster หลายคนใน The Hotel พยายามทุกวิถีทางเพื่อพบรัก ตกหลุมรัก หรืออีกนัยหนึ่ง เพื่อรักษาชีวิต เดวิดไม่ได้มีความพยายามนั้น กระทั่งวันสุดท้าย เดวิดคิดว่า เขาอาจรักกับหญิงผมสั้นคนหนึ่ง ทั้งสองจึงได้รับกุญแจห้องเตียงคู่ แต่เมื่อตื่นมา เดวิดก็พบว่าเธอฆ่าบ๊อบ-พี่ชายของเขา ผู้เคยมา The Hotel และหาคู่ไม่ได้ บ๊อบจึงกลายเป็นสุนัข สัตว์เลี้ยงของเดวิด

เดวิดโกรธมาก เขากำจัดเธอด้วยการยิงปืนยาสลบ นำเธอเข้าห้องกลายร่าง ทำให้เธอเป็นสัตว์ แล้วเดวิดก็มาอยู่กับคนโสดที่ใช้ชีวิตในป่า ป่าเป็นที่ซ่อนตัวของคนโสด ซึ่งมีกฎระเบียบเคร่งครัดไม่แพ้กัน ในเมืองเป็นที่สำหรับคนมีคู่ ในป่าทุกคนต้องโสด ห้ามแม้แต่จีบกัน เป็นโลกที่น่าอึดอัดเหลือเกิน หากจะเป็นที่ยอมรับ ไม่ว่าสังคมใหญ่ หรือสังคมชายขอบ คุณต้องเป็นไปตามความคาดหวังและดำเนินตามกฎ เดวิดคิด อย่างน้อยเขาก็เป็นโสดได้ตลอดชีวิต ไม่ต้องแปลงร่างเป็นสัตว์

หลังเลิกกับภรรยา เดวิดไม่เชื่อในความรัก ทั้งที่ไม่เชื่อ เขาพบรักในป่า กับสาวที่ชอบกินกระต่าย แถมสายตาสั้นเหมือนเขา ถ้าทั้งคู่พบกันใน The Hotel จะเป็นคู่ที่รอด แต่พวกเขารักกันในป่า ที่ซึ่งห้ามมีความรัก เดวิดแสดงให้เราเห็นว่า อาจเป็นไปได้ ที่จะไม่ใช้ชีวิตคู่ แต่เมื่อความรักเกิดขึ้น ก็ไม่มีอะไรหยุดยั้งมัน

คู่รักสร้างภาษากายไว้สื่อสารกันเอง รู้กันเพียงสองคน เป็นคู่รักหวานชื่นซึ่งซ่อนตัวอยู่ในกลุ่มคนโสด The Lobster ไม่เพียงตั้งคำถามกับชีวิตคู่ แต่ยังตั้งคำถามกับกรอบและวิธีคิดที่สังคมพยายามหลอมให้เรา พร้อมกันนั้น The Lobster ก็ยักไหล่ มองบน พูด-ถ้าฉันเลือกโสด แล้วจะทำไม

ความรักไม่ได้มีแค่ในหญิงกับชาย หรือในมนุษย์ แต่ที่แน่ๆ ทุกคนรักตัวเอง สุดท้าย The Lobster ตอกย้ำบ่อยครั้ง ชีวิตคู่กับความรักเป็นคนละเรื่อง บางคู่อาจอยู่ด้วยกันด้วยความรักตลอดไป บางคู่อาจรัก โดยไม่ได้อยู่ด้วยกัน หรือบางคู่จำต้องอยู่คู่กันด้วยบางเหตุผล ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับคุณ-หากคุณมีสิทธิ์เลือก

ข้อมูลภาพยนตร์ The Lobster Yorgos Lanthimos กำกับการแสดง Yosgos Lanthimos และ Efthymis Filippou เขียนบท ภาพประกอบจาก http://www.thewrap.com