เฉลิมฉลองครบรอบ 40 ปีสถาปนาความสัมพันธ์ทางทูตไทย-จีน

กรมศิลปากรผนึกหน่วยงานจีนจัดนิทรรศการภาพเส้นทางสายไหมทางทะเล
รายงานพิเศษ

ปี 2558 เป็นปีแห่งการเฉลิมฉลองครบรอบ 40 ปี การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีนนับตั้งแต่พลตรี หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช อดีตนายกรัฐมนตรีคนที่ 13 ของเมืองไทย ศิลปินแห่งชาติ นักปราชญ์ นักเขียน เปิดสัมพันธภาพกับประธานเหมา เจ๋อ ตุง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน ทางจีนกำหนดให้เข้าพบได้เพียงคนเดียวด้วยเวลา 5 นาที แต่พลตรี หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์หายไปครึ่งชั่วโมง เมื่อกลับออกมาก็มีคำสั่งจากประธานเหมา เจ๋อ ตุง ว่า ขอให้ดูแลคณะจากเมืองไทยให้ดีที่สุดเสมือนหนึ่งญาติสนิท ผู้ที่ได้รับคำสั่งให้ดูแลคณะของนายกรัฐมนตรีเมืองไทยคือ ท่านเติ้ง เสี่ยว ผิง


เส้นทางโบราณ-เส้นทางสายไหมทางทะเล

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2015

การเดินทางไกลในสมัยโบราณที่ไม่มีเข็มทิศมักเต็มไปด้วยอุปสรรคต่างๆ ผู้คนเพียงได้แต่อาศัยหมอดูสังเกตกลุ่มดวงดาวและลักษณะราศี เพื่อกำหนดทิศทางในการเดินทาง หากพบเจอพายุฝนฟ้าคะนองก็จะตกอยู่ในสภาพการณ์ที่เต็มไปด้วยอันตราย แต่ไม่มีอะไรสามารถหยุดการแสวงหาเงินทองและความฝันของมนุษย์ บนเส้นทางเก่าเส้นนี้ไม่เคยขาดภาพเรือใบสัญจรไปมาในทุกยุคทุกสมัย


กรุงเทพฯ-วัดอรุณ

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2015

ค.ศ.1768 วีรบุรุษตากสินที่มีเชื้อสายเมืองเฉิงไห่แห่งมณฑลกวางตุ้ง ได้ขับไล่ผู้รุกรานพม่าได้สำเร็จ และสร้างราชอาณาจักรกรุงธนบุรีขึ้น พระเจ้าตากสินนับเป็นฮ่องเต้โพ้นทะเลเชื้อสายจีนคนแรกในประวัติศาสตร์จีนที่มีการบันทึกไว้ พระองค์ทุ่มเทกำลังสร้างสรรค์ประเทศชาติให้เจริญรุ่งเรือง ขณะเดียวกันก็ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาการค้ากับราชวงศ์เช็ง วัดอรุณเป็นโบราณสถานที่ฝากความระลึกถึงวีรบุรุษเชื้อสายจีนท่านนี้อย่างลึกซึ้งของประชาชนชาวไทย และเป็นสักขีพยานที่ชาวจีนโพ้นทะเลไทยที่อพยพและก่อร่างสร้างตัวที่นี่โดยเส้นทางสายนี้ และได้เข้าร่วมการสร้างสรรค์ของไทยอย่างกระตือรือร้น


ความประทับใจ-เมืองไทย

ประเภท : ภาพเขียนน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2015

ประเทศไทยมีชื่อดั้งเดิมว่า สยาม เป็นจุดสำคัญของเส้นทางสายไหมทางทะเล ศาสนาพุทธก็ได้เผยแพร่มาถึงที่นี่โดยผ่านเส้นทางสายไหมทางทะเล ในประเทศไทยคุณสามารถเห็นภาพครุฑได้ทุกหนทุกแห่ง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของราชวงศ์ไทย ตามการบันทึกที่ว่าครุฑเป็นนกวิเศษในตำนานอินเดียและคัมภีร์ศาสนาพุทธ ได้รับการเคารพบูชาในสัญลักษณ์แห่งพลัง อีกทั้งสร้างความประทับใจครั้งแรกที่มีต่อไทย นั่นก็คือความงดงามที่เจือปนพลังอันลึกลับ

ภาพเขียน "ความประทับใจ-เมืองไทย" เป็นผลงานที่เขียนโดยเฉพาะเพื่อมอบให้หอศิลปแห่งชาติไทยเป็นที่ระลึก หลังจากนิทรรศการแล้วเสร็จ ภาพเขียนนี้จะมอบให้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป เก็บสะสมอย่างถาวร


เส้นทางสายไหมทางทะเลในศตวรรษที่ 21

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2015

เส้นทางสายไหมทางทะเลเก่าที่มีมานับพันปีได้ช่วยส่งเสริมการพัฒนาของชาติและประเทศเพื่อนบ้านที่เกี่ยวข้อง และความร่วมมือในการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมทางตะวันออกและตะวันตก นับเป็นสายสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงอารยธรรมของมนุษย์ พร้อมกับยุทธศาสตร์ "การสร้างสรรค์เส้นทางสายไหมทางทะเลในศตวรรษที่21" เส้นทางเก่าแก่เส้นทางนี้จะกลับคืนสู่ชีวิตชีวาในการค้าและการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมอีกครั้ง ได้แสดงบทบาทเชิงบวกในการเสริมสร้างสันติภาพและการพัฒนาทางสังคมของมนุษย์


เครื่องลายครามเมืองจิ่งเต๋อจึ้ง

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

ค.ศ.1690ใกล้ชายหาดทะเลจังหวัด Vung Tau ทางภาคใต้ของประเทศเวียดนาม เรือสำเภาลำหนึ่งเกิดไฟไหม้อย่างกะทันหัน เครื่องปั้นดินเผาที่ประณีตสวยงามนับหมื่นชิ้นล่มในทะเล และมีมากถึง70% เป็นเครื่องลายครามที่มาจากเมืองจิ่งเต๋อจึ้ง ตามสถิติที่ไม่ครบถ้วน ตั้งแต่ค.ศ.1602-1695 การค้าขายเครื่องปั้นดินเผาของจีนที่ส่งออกไปยังยุโรปมีมากถึง 20 ล้านกว่าชิ้น เครื่องลายครามในสมัยราชวงศ์หมิงกับราชวงศ์เช็งกับเครื่องเคลือบห้าสีตลอดจนเครื่องลายกวางตุ้งล้วนเป็นที่ชื่นชมของตระกูลผู้ดียุโรป


ค.ศ.1850- ท่าเรือวิคตอเรีย ฮ่องกง

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2914

ค.ศ.1841 ฮ่องกงเริ่มจัดตั้งท่าเรือการค้าจนถึงค.ศ.1850 เมืองวิคตอเรียเริ่มพัฒนาและมีการค้าขายที่เจริญรุ่งเรืองมากขึ้น บนท่าเรือแห่งนี้ มีองค์กรธุรกิจต่างๆจัดตั้งที่นี่ และมีเรือสินค้าเรียงรายแน่นขนัด รวมตัวอยู่ในท่าเรือแห่งนี้ทำให้ "ไข่มุกแห่งตะวันออก" ในอนาคตเริ่มเป็นรูปเป็นร่างมากขึ้น


ย้อนความหลัง-ท่าเรือเก่าหวงผู่

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

ในสมัยราชวงศ์ฉินฮั่นตอนต้น กวางโจวได้กลายเป็นเมืองการค้าที่เจริญรุ่งเรือง ตัวหนังสือที่พรรณนาถึงความเจริญของกวางโจว ในเรื่องของการค้าในสมัยนั้นมักพบเห็นในตำนานประวัติศาสตร์บ่อยครั้ง เช่น "เรือสินค้าออกจากกวางโจวด้วยของล้ำค่ามากมายนับไม่ถ้วน สามารถใช้ได้หลายศตวรรษอย่างไม่มีที่สิ้นสุด" "เรือสินค้าต่างชาติมากวางโจวทุกปี เพื่อค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าที่นี่" เรือสินค้าสัญจรไปมาในท่าเรือเก่าแห่งนี้ อย่างไม่เคยหยุดพัก ย้อนหวนนึกถึงใบเรือที่เรียงรายแน่นขนัดในท่าเรือเก่าหวงผู่ ก็คือการหวนคิดพัฒนาการสองพันปีของเส้นทางสายไหมทางทะเล


ค.ศ.1840-ใบชาส่งออกของจีน

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

ใบชานับว่าเป็นสินค้าจีนยอดนิยมในช่วง 13 ห้าง ตอนนั้นคนที่รวยเป็นอันดับหนึ่งของโลกคือตระกูลหวู่ที่สิบสาม ห้างที่สืบทอดธุรกิจใบชา ในปลายศตวรรษที่ 17 ประเทศอังกฤษนำเข้าใบชาที่กวางโจวแค่ไม่กี่หมื่นปอนด์ แต่หลังจาก 1 ศตวรรษผ่านไป การนำเข้าใบชาของประเทศอังกฤษได้พุ่งสูงถึงพันล้านปอนด์ ในยุโรปชาวจีนถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความแข็งแรงและฐานะตระกูลผู้ดี เป็นสักขีพยานที่ดีที่สุดของเส้นทางสายไหมทางทะเล


กวางโจว-วัดหนานไห่

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

วัดหนานไห่ (วัดทะเลใต้) เป็นสถานที่เคารพบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในทะเลทางพระราชพิธี เริ่มตั้งแต่คายหวางปีสิบสี่ของฮ่องเต้สุยเหมิน และเป็นวัดที่บูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในทะเลทางราชการที่เก็บรักษาไว้อย่างสมบูรณ์ที่เดียวในทั้งหมดสี่แห่งทั่วประเทศจีน ค.ศ.2005 นักโบราณคดีได้ค้นพบท่าเรือเก่าที่ใช้ในรัชสมัยราชวงศ์หมิงเช็งทางตอนใต้ของป้ายที่เขียนว่า "ไห่ปู้หยางโป" ทำให้วัดหนานไห่กลายเป็นพยานประจักษ์การค้าของเส้นทางสายไหมทางทะเลที่สำคัญทางประวัติศาสตร์


เรือจมน้ำ ในอินโดนีเซียของศตวรรษที่ 9-จานลายดอกไม้ทองของราชวงศ์ถัง

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2015

ค.ศ.1998 เรือบรรทุกสินค้าโบราณของอาหรับที่จมในทะเลถูกกอบกู้ขึ้นมาในแถวทะเลฟรีมอนต์ของอินโดนีเซีย และสันนิษฐานว่าเรือโบราณลำนี้สร้างขึ้นในสมัยต้นศตวรรษที่ 9 ซึ่งบรรทุกสินค้าอันมีค่าของจีน รวมเครื่องเคลือบมีมากถึง 67,000 ชิ้น ภาชนะที่ใส่ของที่ทำด้วยเงินทองที่มีสีสันแพรวพราวนับไม่ถ้วน หนึ่งในจำนวนนั้นมีจานลายดอกไม้ที่ทำด้วยทองถือเป็นของล้ำค่า เรือลำนี้จมในทะเลแถวอินโดนีเซีย ได้พิสูจน์ความจริงว่าในสมัยราชวงศ์ถัง จีนมีการติดต่อค้าขายทางทะเลโดยตรงกับประเทศในแถบเอเชียตะวันออกกลาง ทางภาคตะวันตกของมหาสมุทรอินเดีย


ราชวงศ์หมิง-ศูนย์กลางการค้ากวางโจวหวายหย่วนยี่

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

Yongle สามปีของราชวงศ์หมิง (ค.ศ.1405) ราชสำนักได้จัดตั้งโรงแรมที่พักในแถวถนน 18 ฝู่ เป็นสถานที่รับทูตต่างประเทศและคณะที่มาเข้าเฝ้า และตั้งชื่อว่าหวายหย่วนยี่ ตามบันทึกทางประวัติศาสตร์ หวายหย่วนยี่มีห้องทำงานและห้องพัก 120 กว่าห้อง ล้วนตกแต่งอย่างหรูหรา ตอนนั้นผู้ที่ไปเข้าเฝ้าที่ปักกิ่งมีน้อยมาก คนส่วนใหญ่จะเลือกพักต่อที่หวายหย่วนยี่เพื่อดำเนินธุรกิจการค้า ดังนั้น หวายหย่วนยี่จึงกลายเป็นศูนย์กลางการค้าที่สำคัญของประเทศจีน


ราชวงศ์ฮั่นใต้-เครื่องแก้วเชียตะวันตก

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

ราชวงศ์ฮั่นใต้เมื่อหนึ่งพันกว่าปีก่อนนับเป็นราชวงศ์ที่ 2 ที่ตั้งเมืองหลวงที่กวางโจว หลังจากราชวงศ์ฉินฮั่นเป็นต้นมา ฮ่องเต้หลิวเหย่นซึ่งเป็นนักธุรกิจมาก่อน พอตั้งราชอาณาจักรเสร็จก็ดำเนินนโยบายต่างๆเพื่อส่งเสริมการค้าระหว่างต่างประเทศ พระราชวังของหนานฮั่นเต็มไปด้วยของล้ำค่าจากต่างแดน ค.ศ.2003 ในพระราชวังสุสานใต้ดินหนานฮั่นคางที่เกาะเสี่ยวกู่เหวยของเขตพันยู๋ ณ กวางโจว ได้ขุดพบเครื่องแก้วจากประเทศที่นับถือศาสนาอิสลามในเอเชียตะวันตกเป็นจำนวนมาก สิ่งของเหล่านี้ล้วนเป็นพยานหลักฐานที่พิสูจน์ให้เห็นความเจริญรุ่งเรืองของเส้นทางสายไหมทางทะเลโดยตรง


ราชวงศ์เช็ง-เรือสำเภาหัวแดงของท่าเรือจางหลิน

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

ในระหว่างสมัยคังซีและสมัยเฉียนหลงของราชวงศ์เช็ง ท่าเรือจางหลินของซัวเถาเป็นท่าเรือที่เจริญในมณฑลกวางตุ้ง ซึ่งมีเรือสินค้าจอดอยู่เรียงรายกันแน่นขนัด เนื่องจากด้านบนเสาและหัวของเรือสำเภาได้ทาสีแดง เลยมีชื่อว่าเรือสำเภาหัวแดง ในสมัยนั้นกองเรือหัวแดงออกเดินทางจากที่นี่อย่างยิ่งใหญ่เกรียงไกร ชักใบเรือเดินทางไกล จึงเป็นสัญลักษณ์ของท่าเรือจางหลิน จนถึงทุกวันนี้เมื่อเห็นเรือหัวแดงทีไร เราก็จะระลึกถึงภาพที่บรรพบุรุษของชาวจีนโพ้นทะเลนับพันนับหมื่น ข้ามฝั่งข้ามทะเลอพยพไปทั่วโลก


ศตวรรษที่ 18 ของราชวงศ์เช็ง-ท่าเรือหวงผู่

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

ในสมัยราชวงศ์เช็งเนื่องจากกวางโจวดำเนินนโยบาย "อนุญาตให้การค้าต่างประเทศผ่านได้ช่องเดียวเท่านั้น" ท่าเรือค้าขายหวงผู่ได้ปรากฏภาพที่เต็มไปด้วยใบเรือนับหมื่นๆใบ ซึ่งแสดงถึงความเจริญรุ่งโรจน์ในสมัยนั้นๆ พร้อมกับการเปิดเส้นทาง ทางทะเลกวางโจว ทวีปยุโรป และเส้นทางกวางโจว ทวีปอเมริกา เรือสำเภาขนาดใหญ่ที่มาจากยุโรป และอเมริกากลายเป็นตัวเอกในท่าเรือแห่งนี้ ศุลกากรสามารถเก็บภาษีอากรมากกว่าแสนชั่งทุกๆปี ความเจริญของการค้าทางทะเลในสิบสามห้าง ก่อให้เกิดตำนานอมตะแห่งความมั่งคั่งทางประวัติศาสตร์


อิสตันบูลในศตวรรษที่ 18 จากแดนไกลเข้าสู่จีน

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2014

อิสตันบูลในฐานะเป็นเมืองหลวงของประเทศตุรกี เป็นเมืองประวัติศาสตร์ที่เก่าแก่ของคอนสแตนติโนเปิลในอดีต และเป็นแหล่งพักระบายสินค้าที่สำคัญ อีกทั้งยังเป็นช่องทางเดียวที่เรือสินค้าในประเทศแถบทะเลสีดำต้องผ่านในการค้าขาย เรือที่บรรทุกสินค้าเต็มลำกลับจากแดนไกลของจีน และพักที่นี่รอให้ลูกค้าเลือกและสั่งซื้อของแล้วค่อยออกเดินทางที่ไกลแสนไกลอีกครั้ง


ท่าเรือมัสกัตประเทศโอมานในศตวรรษที่ 15- กองเรือเจิ้งเหอ

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm. ค.ศ.2015

ตั้งแต่ศตวรรษที่ 2 เป็นต้นไป ท่าเรือมัสกัตของประเทศโอมานได้กลายเป็นศูนย์รวมขนส่งทางทะเลที่เชื่อมโยงเอเชีย แอฟริกาและยุโรป มาถึงศตวรรษที่ 15 โอมานได้กลายเป็นราชอาณาจักรที่แข็งแกร่งที่สุดในด้านการค้าทางทะเลในแถบทะเลอาหรับ กองเรือเจิ้งเหอเคยไปโอมานหลายต่อหลายครั้ง เรือที่บรรทุกสินค้าอันมีค่าขนาดใหญ่กลายเป็นภาพที่งดงามของท่าเรือมัสกัต


ท่าเรือวิคตอเรีย ฮ่องกงในวันนี้

ประเภท : ภาพเขียนสีน้ำมัน ขนาด 150*100cm ค.ศ.2015

ในฐานะเป็นท่าเรือธรรมชาติทางตะวันออกไกล ท่าเรือวิคตอเรียได้มีอิทธิพลลึกซึ้งต่อกระบวนการพัฒนาทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจ เพราะมีท่าเรือแห่งนี้อยู่จึงทำให้ฮ่องกงได้สวมมงกุฎ "ไข่มุกแห่งตะวันออก" ท่าเรือวิคตอเรียในวันนี้ เรือขนาดใหญ่เดินทางไปมาอย่างไม่ขาดสาย และได้ยินเสียงหวูดดังก้องตลอดเวลา ภาพที่คึกคัก และความเจริญงดงามทางทะเล ทำให้เราเกิดความภาคภูมิใจ และมีความเชื่อมั่นต่ออนาคตอย่างยิ่ง


ในงานแถลงข่าวนิทรรศการเส้นทางสายไหมทางทะเลแห่งศตวรรษที่ 21 เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ถนนเจ้าฟ้า เฉิน เจียง อุปทูตที่ปรึกษาทางวัฒนธรรม สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีน ประจำประเทศไทย บุญยงค์ ยงเจริญรัฐ นายกสมาคมนักธุรกิจยุคใหม่ไทย-จีน ค้วง จิ่น
หรง ประธานบริษัทกลุ่มอุตสาหกรรมวัฒนธรรมไทย-จีนจำกัด นิตยสารไทยซินหัว อัจฉรา แข็งสาริกิจ ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ดร.หลี่ เหริน เหลียง อาจารย์ประจำคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) ทำหน้าที่พิธีกรและล่ามแปล

ทั้งนี้ในวันที่ 4 กรกฎาคม - 31 กรกฎาคม 2558 เจ้าภาพร่วมในการจัดงานครั้งใหญ่นี้ประกอบด้วย สมาคมมิตรภาพไทย-จีน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลปเจ้าฟ้า สำนักงานกิจการต่างประเทศของรัฐบาลกวางตุ้ง กรมวัฒนธรรมมณฑลกวางตุ้ง หนังสือพิมพ์ Guangahou Daily สถาบันจิตรกรรมกวางตุ้ง สมาคมนักธุรกิจยุคใหม่ไทย-จีน หน่วยงานที่ให้ความร่วมมือ หอการค้าไทย-จีน สมาคมแต้จิ๋วแห่งประเทศไทย ผู้ดำเนินการจัดงาน : บริษัทกลุ่มอุตสาหกรรมวัฒนธรรมไทย-จีน จำกัด หน่วยงานที่สนับสนุน กรมศิลปากร สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม สำนักงานวัฒนธรรมสังกัดสถานทูตจีนประจำประเทศไทย

นิทรรศการครั้งประวัติศาสตร์ระหว่างไทย-จีน จัดแสดงผลงานของ เฝิง เส้า เสีย ศิลปินจีนแต้จิ๋ว ชั้น 1 จากสาธารณรัฐประชาชนจีน ภาพเขียนสีน้ำมันเส้นทางสายไหมจำนวน 40 ภาพ เกี่ยวกับเมืองไทยจำนวน 3 ภาพ ครุฑสีแดงขนาดใหญ่พระราชพาหนะพระนารายณ์ แสดงทิวทัศน์วัดอรุณราชวราราม เกาะสีชังที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ การจัดแสดงนิทรรศการภาพสีน้ำมันครั้งแรกเดือนพฤษภาคมที่ปักกิ่ง จีนแผ่นดินใหญ่ ทั้งนี้นิทรรศการหมุนเวียนนำไปจัดแสดงที่มะละกา ประเทศมาเลเซีย

เรื่องราวทางประวัติศาสตร์เส้นทางสายไหมที่น่าสนใจด้วยการชมนิทรรศการภาพสีน้ำมันจากฝีมือศิลปินจีนที่ติดอันดับต้นๆของจีนแผ่นดินใหญ่ที่มีค่าตัวผลงานชิ้นละ 8 หมื่นหยวน งานภาพสีน้ำมันที่สวยงามทั้งหมดนี้ศิลปินไม่ขายแต่อย่างใด