"น้ำบวยใหลลายบุญ" ของ รัฐพล วรรณจิตร์

หัตถศิลป์ถิ่นไทย

คุณพ่อสมบูรณ์ วรรณจิตร์ ในวัย 90 ปี เป็นบุคคลต้นแบบ และแรงบันดาลใจให้ สล่าเล็ก-รัฐพล วรรณจิตร์ ชาวน่านโดยกำเนิด ยึดเส้นทางสร้างสุนทรียศิลป์ บน "น้ำบวย" ด้วยลวดลายอันเป็นเอกลักษณ์งดงาม

สล่าเล็กเล่าว่า "...เริ่มวาดภาพไทยๆแบบจริงจัง ในปี 2546-2547 และเริ่มวาดลงบนกระบวย ด้วยความไม่เจียมตัว เพราะกระบวยนั้นเป็นวัสดุโค้งมน ลำพังหัดวาดกระหนกสักตัวหนึ่งบนวัสดุพื้นเรียบๆ เช่น กระดาษ ไม้ ผ้า ฯลฯ ก็แย่แล้ว นี่เราลงมือวาดบนวัสดุผิวโค้ง จึงเป็นการเริ่มวาดงานไทยๆที่ค่อนข้างสาหัส และไม่เจียมตัวกว่าคนอื่นๆ...

...แต่เรื่องนี้มีที่มาที่ไป เพราะพ่อเป็น 'สล่า' พื้นบ้าน อยู่ที่จังหวัดน่าน ทำกระบวยไว้มาก เราจึงนำกระบวยที่พ่อทำมาต่อยอด ออกแนวพ่อสร้างลูกสาน พ่อเป็นช่างพื้นบ้าน แถวนั้นเขาเรียกว่า 'สล่าบุญ' ว่างจากงานช่าง งานทำนา พ่อมีงานอดิเรกที่เกี่ยวกับงานช่างๆหลายอย่าง หนึ่งในนั้นก็คือทำ 'น้ำบวย' หรือกระบวยในภาษากลาง พ่อจึงทำน้ำบวยไว้ค่อนข้างเยอะ มีอยู่ครั้งหนึ่งเราเดินทางจากเชียงใหม่กลับไปบ้านที่จังหวัดน่าน ไปเห็นน้ำบวยแขวนอยู่ในห้องครัวเต็มไปหมด พ่อบอกว่าทำไว้ขาย อันละ 7-10 บาท อันหนึ่งก็ใช้เวลาหลายวันอยู่ เพราะพ่อไม่ได้มีเครื่องไม้เครื่องมือทันสมัย ทำด้วยมือและใจ ทำเสร็จก็มาแขวนๆไว้ ใครไปใครมา ใครอยากได้วัสดุเครื่องใช้ มาซื้อ มาขอ ก็แจกบ้าง ขายบ้างไปตามเรื่อง...

...ได้ยินดังนั้น เราก็เลยหอบน้ำบวยจำนวนหนึ่งมาเชียงใหม่เพื่อต่อยอด จากที่พ่อสร้าง ลูกจะนำงานมาสานต่อ เราจึงหัดดั้นด้นวาดลายกระหนกและลายไทยอื่นกันสดๆ บนกระบวยที่โค้งมน มันไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด เพราะเราเองก็ไม่ได้เรียนวาดรูป เรียนลายไทยมาจากไหน อาศัยใจรักเป็นที่ตั้ง หัดเช้าหัดเย็น กระบวยขนาดกลางอันหนึ่งใช้เวลาวาดประมาณ 6-7 ชั่วโมง ฝึกฝนฝีมือจากวัน เป็นเดือน เป็นปี ต่อมาเมื่อมีความชำนาญ งานวาดกระบวยแกร่งกล้าขึ้น จึงเริ่มไปผูกมิตรกับช่างทำน้ำบวยหลายราย เพราะต่างคนก็มีเอกลักษณ์แตกต่างกัน เราสะสมน้ำบวยมาจนช่างทำน้ำบวยคนหนึ่ง สิ้นไปด้วยโรคไต ฝึกฝีมือจนในที่สุดเราก็รังสรรค์กระบวยลายไทยที่ถูกใจผู้ซื้อ วางกองสุมมากมายรอเจ้าของมารับไปตามออเดอร์ที่สั่งไว้ ..."

แรงบันดาลใจจากการวาดน้ำบวยในครั้งนั้น สล่าเล็ก จึงนำชื่อพ่อ "สมบูรณ์" (เพื่อนบ้านบางคนเรียกพ่อว่า "บุญ") รวมกับชื่อแม่ "บัวใหล" (ชื่อแม่สะกดด้วยไม้ม้วน) มาตั้งชื่อลายที่ตัวเองวาดบนน้ำบวย ว่า "น้ำบวยใหลลายบุญ"

"...สิ่งที่ประทับใจที่สุดในการทำงานนี้คือ มีลูกค้าท่านหนึ่ง ชื่อ ถนิมนันท์ (กลูมานน์) พันธ์ทอง เป็นรุ่นพี่สมัยเรียนมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ คุณถนิมนันท์ และสามีได้เลือกน้ำบวยที่เราลงลวดลายไทยสวยๆ นำไปใช้เป็นของตกแต่งบ้าน ตอนแรกก็ใช้แต่งบ้านที่วัวลาย อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ โดยการแขวนและวางเป็นเซตรอบบ้าน ต่อมาจึงนำขึ้นไปแต่งที่บ้านมอกม่วน(ภาษาเหนือแปลว่า เอาพอสนุก) ซึ่งเป็นบ้านสวย ติดลำธารบนดอยทางไปสะเมิง ใช้รับรองแขกทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ล่าสุดเมื่อไม่นานมานี้ มีการปรับปรุงบ้าน และสร้างบ้านอีกหลังหนึ่งในบริเวณเดียวกัน คุณถนิมนันท์ก็ยังคงใช้กระบวยของเราเป็นของตกแต่งหลักอีกด้วย...

น้ำบวยมากมายหลายขนาดในบ้านคุณถนิมนันท์ มีทั้งก้านน้ำบวยแบบเรียบๆ และแกะสลักหรูหราอลังการ เมื่อใดที่เจ้าของบ้านผู้ใจดีไปพบน้ำบวยก้านสวยๆ ก็ซื้อมาให้เราวาดเส้น เล่นสี ลงลายสวยงามให้ก่อนจะนำไปประดับมุมต่างๆของบ้าน โดยมี คุณนกกวี (สัญญา) เป็นผู้ถ่ายภาพน้ำบวยสวยๆจากบ้านคุณถนิมนันท์เก็บไว้ให้เราดูด้วยความภาคภูมิใจ?"

ลวดลายดอกพุดตานที่ละเอียดอลังการด้วยสีอะครีลิค และทองคำเปลว เบ่งบานอยู่บนน้ำบวยชุดนั้น ดูเบิกบานเพริศแพร้วเหมือนจิตใจของสล่าเล็ก ผู้มีความสราญใจกับสิ่งรอบตัวตัวอยู่เป็นนิตย์ หากท่านใดกำลังมองหาของขวัญปีใหม่ที่งดงามไม่ซ้ำแบบใคร เป็นงานหัตถศิลป์ถิ่นไทยที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ สามารถติดตามชมผลงาน และพูดคุยกับสล่าเล็กได้ ที่ถนนคนเดินเชียงใหม่ ทุกวันอาทิตย์ เวลา 17.30 - 22.30 น. หรือสั่งซื้อสินค้าได้ในเฟซบุ๊ค ชื่อ Thai Painting Raththaphon โดยคลิกชมตามอัลบั้มภาพต่างๆ ที่มีทั้งงานภาพวาด และงานน้ำ "น้ำบวยใหลลายบุญ" หรือติดต่อได้ที่อี-เมล raththaphon@yahoo.com

รับรองว่าคุณจะได้เสพงานศิลป์จนอินในหัวใจเลยค่ะ