วัลแคน : เหตุผล อารมณ์ และการจัดการ

สายลม แสงแดด

ในที่นี้อาจจะมีแฟน สตาร์เทร็ค ไม่มากเท่า อตีตา เลยขออธิบายย่อๆสักหน่อยแล้วกันว่า สตาร์เทร็ค เป็นซีรี่ส์ไซไฟที่เก่าแก่และดังพอดู อเมริกันส่วนใหญ่ต่อให้ไม่เคยดูจะพอคุ้นหูกันทั้งนั้น แต่สมัยนี้แม้แต่เด็กไทยก็รู้จักแพร่หลายมากขึ้นเพราะมีการนำมารีบูททำเป็นภาพยนตร์ถึงสองภาคแล้ว คือ Star Trek (2009) และ Star Trek: Into Darkness (2013) และกำลังอยู่ในระหว่างดำเนินการสร้างภาคที่สาม

สตาร์เทร็ค เป็นเรื่องของโลกในอนาคต ซึ่งมีการรวมตัวกันเป็นสหพันธ์ดวงดาว แต่งตั้งตัวแทนออกไปสำรวจอวกาศ โลกของเราก็อยู่ในสหพันธ์ที่ว่านี้ด้วย รวมกับมนุษย์ต่างดาวเผ่าพันธุ์อื่นๆ และในจำนวนเผ่าพันธุ์อื่นๆที่ว่านี้ก็มี วัลแคน อยู่ด้วยเผ่าหนึ่ง วัลแคนเป็นเผ่าพันธุ์ที่น่าสนใจมาก กล่าวคือ เป็นเผ่าพันธุ์ที่พยายามแยกตัวเองออกจากอารมณ์โดยสิ้นเชิง

ชาววัลแคนคนหนึ่งที่โด่งดังมากที่สุดในจักรวาลสตาร์เทร็คก็คือ สป็อค ผู้เป็นลูกครึ่งวัลแคน-มนุษย์

ชาววัลแคนเน้นการใช้เหตุผล ไม่ชอบการใช้อารมณ์ และเหตุผลที่ชาววัลแคนให้ในการพยายามแยกตัวออกจากอารมณ์ก็คือ ชาววัลแคนมีอารมณ์ความรู้สึกที่ลึกซึ้งยิ่งกว่ามนุษย์มาก หากปล่อยให้อารมณ์ความรู้สึกพลุ่งพล่านโดยปราศจากระเบียบอย่างมนุษย์ละก็ มันอาจจะถึงขั้นทำลายชาววัลแคนคนนั้นเลยทีเดียว

แต่ในขณะเดียวกัน วัลแคนที่มีวุฒิภาวะก็รู้ดีว่าอารมณ์ความรู้สึก และแม้แต่ความรุนแรงนั้นมีอยู่ภายในใจของวัลแคนทุกคน และหนทางที่ดีในการรับมือกับมันก็ไม่ใช่การปฏิเสธว่ามันไม่มีอยู่ หากแต่เป็นการยอมรับว่ามันมีอยู่ และเฝ้าสังเกตคอยดูมันอย่างระมัดระวังต่างหาก

ตรงส่วนนี้คล้ายๆกับที่พุทธศาสนาสอนเลยว่าไหม

บางสิ่งบางอย่างเราปฏิเสธไม่ได้ว่ามีอยู่ เช่นความรัก โลภ โกรธ หลง

วิธีที่เท่าทันจริงๆ ไม่ใช่การโกหก หลอกลวงตัวเองว่าฉันเป็นคนดี ปราศจากกิเลสตัณหา เหมือนอย่างที่ชาววัลแคนอาจจะอยากบอกกับตัวเองว่าปราศจากอารมณ์ แต่จริงๆแล้วคนดูก็บอกได้อยู่ดีล่ะ ว่าวัลแคนกำลังมีอารมณ์ความรู้สึก

ในกรณีของสป็อค ใน Star Trek (2009) นั้นเข้าขั้นกดอารมณ์ความรู้สึกเอาไว้เลยทีเดียว ตอนที่สูญเสียแม่ที่เป็นมนุษย์ของเขาไปพร้อมๆกับดาววัลแคนอันเป็นบ้านเกิด สป็อคซึ่งในตอนนั้นดำรงตำแหน่งรักษาการณ์กัปตันบนยานเอ็นเตอร์ไพรซ์ยังคงปฏิบัติหน้าที่ไปตามปกติด้วยสีหน้าท่าทางสงบนิ่งชนิดน่าปรบมือให้ แต่สป็อคในวัยชราซึ่ง เจมส์ เคิร์ก พระเอกของเรื่องไปเจอเข้าว่าเดินทางย้อนเวลามานั้นก็มีวุฒิภาวะมากพอจะยอมรับตรงๆว่าเขานั้นมีความรู้สึก และตอนนี้ก็รู้สึกไม่มั่นคงทางอารมณ์อย่างมากด้วย

ญาติผู้น้อยคนหนึ่งเป็นโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ สาเหตุก็เพราะว่ามีนิสัยประหลาดชอบกลั้นปัสสาวะเอาไว้นานเกินไป ต้องเข้าโรงพยาบาลหาหมอกันยกใหญ่

ที่อุตส่าห์แวบออกนอกเรื่องไปสองบรรทัดนี่ไม่ใช่เพราะอยากอวด แต่ต้องการจะบอกว่าการกลั้นปัสสาวะเอาไว้ส่งผลเสียต่อสุขภาพร่างกายได้ฉันใด การกลั้นอารมณ์เอาไว้โดยไม่รู้จักหาที่ทางที่ถูกต้องระบายมันออกมาเสียบ้างเลยก็อาจจะส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตใจได้ฉันนั้น (อย่าลืมหาที่ทางระบายที่สาธุชนสากลเขายอมรับ เสมือนการเข้าไปปัสสาวะในห้องน้ำนั่นแล) เมื่อเคิร์กบีบคั้นให้สป็อคแสดงอารมณ์ และลูกครึ่งวัลแคนคนนี้ระเบิดออกมาจริงๆ ผลก็ปรากฏว่าเขาเค้นคอเคิร์กเสียแทบขาดอากาศหายใจตายและต้องสละตำแหน่งรักษาการณ์กัปตันไป ขนาดมีเชื้อวัลแคนที่ควบคุมตัวเองได้เป็นเลิศไหลเวียนอยู่ในร่างกายครึ่งหนึ่งนะนั่น

อ้อ แล้วก็ไม่ได้มีแต่อารมณ์ทางลบอย่างความโกรธ ความโศกเศร้าเท่านั้นหรอกนะที่พวกวัลแคนเก็บเอาไว้

ความรู้สึกดีๆก็เหมือนกัน เรื่องปากกับใจไม่ตรงกันนี่พวกต่างดาวหูแหลมพวกนี้ถนัดนักละ

ทูวอค เป็นชาววัลแคนอีกคนที่แจ้งเกิดหลังสป็อคหลายปีอยู่ แม้ว่าตอนที่เราได้เห็นเขานี่เขาจะเรียนจบ มีลูกมีเมียแล้ว มีตำแหน่งหน้าที่การงานสูงส่งเป็นถึงนาวาตรี (Lieutenant Commander) และเป็นที่ไว้วางใจอย่างมากของกัปตันยานที่เขาทำงานอยู่ กระทั่งกัปตันปรึกษาปัญหาหนักๆต่างๆกับเขาอยู่บ่อยครั้ง แต่เขาก็ยังมีปัญหาเรื่องความสัมพันธ์กับนีลิกซ์ เพื่อนชาวทาแล็กเซียนซึ่งเป็นคนเปิดเผย เฮฮาสุดๆ ชนิดคนละขั้วกับวัลแคนที่แสนจะรักความเงียบสงบอย่างเขาอยู่ดี

คนดูจะเห็นว่าทูวอคอดทนฟังนีลิกซ์มาโดยตลอด บางทีก็รำคาญจนอยากจะเดินหนี กว่านีลิกซ์และคนดูจะรู้ว่าทูวอคไม่ได้เกลียดนีลิกซ์ ก็โน่น ตอนที่ทูวอคสูญเสียความทรงจำและทักษะบางอย่างของวัลแคนไปนั่นแหละ เขาถึงพูดออกว่าเขาชอบเวลาที่อยู่กับนีลิกซ์มากขนาดไหน

มันก็เจ๋งดีนะที่เป็นคนมากความรู้สึกแต่พูดน้อย แสดงออกน้อย โดยเฉพาะผู้ชายเนี่ยสุดแสงดาวว่าเท่มากๆ

แต่คิดดูอีกที ชีวิตมันสั้นมากเลยนะ ขนาดวัลแคนที่มีช่วงอายุขัยโดยเฉลี่ยยาวนานกว่ามนุษย์ยังต้องรีบๆ บอกกับคนที่เขาแคร์เลยว่าเขารู้สึกยังไง เพราะความแน่นอนคือความไม่แน่นอน จะจากกันวันนี้พรุ่งนี้ใครจะบอกได้ แล้วถ้าไม่บอกกับคนที่เราแคร์ว่าเราแคร์เนี่ย ใครจะอ่านใจเราออกล่ะ ไม่ได้เป็นวิชาโทรจิตนี่

ดังนั้น ต่อให้คิดว่าตัวเองเป็นวัลแคน ก็ควรต้องหัดแสดงอารมณ์ความรู้สึกออกมาเสียบ้าง เพื่อตัวของเราเอง และคนที่เรารักด้วย