ผ้าปัก เมืองพาน

เส้นไหม ใยฝ้าย ลวดลายบนผืนผ้า
ช่างภาพ: 

อำเภอพานเป็นเมืองเก่าแก่อายุกว่าร้อยปี เดิมตั้งขึ้น เมื่อ พ.ศ.2450 โดยจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมืองพาน ต่อมา พ.ศ.2451 ได้โอนกิ่งอำเภอเมืองพาน เข้าไปอยู่กับอำเภอแม่ใจ และอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย บางส่วน จนถึง พ.ศ. 2455 ทางราชการได้ยกฐานะกิ่งอำเภอเมืองพาน แล้วยุบอำเภอแม่ใจ และเขตอำเภอเมืองเชียงรายบางส่วน ให้ขึ้นกับอำเภอเมืองพาน ต่อมาทางราชการได้สั่งเปลี่ยนชื่ออำเภอเมืองพาน เป็นอำเภอพาน เนื่องจากชื่อคำว่าเมือง ไปซ้ำกับอำเภอเมือง ซึ่งเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัด และได้เรียกชื่อว่า อำเภอพาน มาถึงทุกวันนี้ พระธาตุสามดวง เป็นศาสนสถานที่สำคัญแห่งหนึ่ง ในอำเภอพาน ภายในบริเวณวัดมีพระธาตุตั้งอยู่ 3 องค์ แต่ละองค์ตั้งห่างกันประมาณ 100-200 เมตร และตั้งอยู่บนเนินสูงลดหลั่นกันลงไป ตามตำนานเล่าว่าพระธาตุองค์นี้สร้างขึ้นประมาณ พ.ศ.1839 ต่อมาได้มีการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2476 โดยคณะศิษยานุศิษย์ของครูบาศีลธรรมกับครูบาไชยาเพื่อใช้เป็นที่อยู่ปฏิบัติธรรมของพระสงฆ์ ในบริเวณพระธาตุสามดวงจะมองเห็นทิวทัศน์ของตัวอำเภอพานได้อย่างสวยงาม

พื้นที่ส่วนใหญ่ในอำเภอพาน เป็นที่ราบลุ่มและที่ราบระหว่างภูเขา ทิวเขาสูงระหว่าง 350-600 เมตร จากระดับน้ำทะเล เป็นแนวยาวทางทิศตะวันออกและตะวันตก ลำน้ำที่สำคัญ ได้แก่ ลำน้ำแม่ส้าน ลำน้ำแม่ลาว ลำน้ำร่องธารและลำน้ำแม่เย็น เมื่อวันที่ 5 พ.ค. 2557 เกิดเหตุแผ่นดินไหวขึ้นเมื่อเวลา 18.08 น. โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย วัดขนาดได้ 6.1 ส่งผลให้เกิดความเสียหายกับอาคารที่มีโครงสร้างไม่แข็งแรงและบ้านเรือนทั่วไป เนื่องจากจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวมาจากรอยเลื่อน พะเยา ที่พาดผ่านอำเภองาว จังหวัดลำปาง และอำเภอเมือง จังหวัดพะเยา ในแนวทิศตะวันตกเฉียงเหนือ และตะวันออกเฉียงใต้ ทางด้านทิศเหนือของรอยเลื่อนท่าสี มีความยาวประมาณ 23 กิโลเมตร ซึ่งถือเป็นแผ่นดินไหวบนบกที่มีระดับความรุนแรงที่สุด สำนักเฝ้าระวังแผ่นดินไหว รายงานสถานการณ์ แผ่นดินไหว เชียงราย ตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม 2557 ขนาด 6.3 แมกนิจูด ที่บริเวณ อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย จนถึงวันที่ 12 พฤษภาคม 2557 เกิดแผ่นดินไหวตามมา (After Shock) มากกว่า 729 ครั้ง และไม่มีทีท่าว่าจะหยุดโดยง่าย

หากคุณมีโอกาสไปเชียงราย แวะไปให้กำลังใจอุดหนุนสินค้า ณ ศูนย์ OTOP อำเภอพาน องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ เป็นแหล่งรวมสินค้าของที่ระลึกจากภูมิปัญญาชาวบ้านทั้ง 15 ตำบล ของอำเภอพาน นอกจากลำไยอบแห้ง ของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ตำบลสันติสุข อำเภอพาน ที่ผ่านการเลือกคัดสรรระดับประเทศ ใน พ.ศ.2547 ระดับ 4 ดาว ยังมีรองเท้าผ้าปัก กลุ่มพัฒนาสตรีเย็บปัก ตำบลทรายขาว อำเภอพาน ซึ่งผ้าปักชาวทรายขาวส่วนใหญ่จะใช้ผ้าไหมดิบที่ผลิตเองมาปักเป็นลวดลายต่างๆ คิดค้นออกแบบลวดลายเอง ด้วยความประณีตในการคิดลวดลาย และการปัก เมื่อมีการปักลายเรียบร้อยแล้ว จะนำมาแปรรูปเป็นเสื้อผ้า และประดิษฐ์เป็นเครื่องใช้เช่น ถุงย่าม กระเป๋าสะพาย กระเป๋าเป้ กระเป๋าใส่สตางค์ ถุงใส่โทรศัพท์มือถือ และรองเท้าคู่งามค่ะ